Wie door Puglia rijdt, kan er onmogelijk omheen: de damigiana Puglia. Langs de kant van de weg staan ze vaak in rijen opgestapeld. Of in een aantal gevallen nonchalant voor een werkplaats gezet. Deze imposante groene flessen staan dan te pronken in de zon. Het is een beeld dat voor veel reizigers onlosmakelijk verbonden is met Zuid-Italië. Op een van onze tochten, vlakbij Savelletri, konden wij de verleiding niet weerstaan om af te slaan bij een kleine werkplaats waar deze bijzondere flessen nog altijd met de hand worden gemaakt. Het werd een bezoek dat we niet makkelijk zullen vergeten.
Een smerige, maar authentieke werkplaats
De werkplaats waar we terechtkwamen, had niets weg van een nette fabriek of een glimmende showroom. Integendeel: overal lagen glasscherven, het rook er naar gebrand riet en hars en de vloer plakte alsof er al jaren niemand een bezem had aangeraakt. Maar juist dat rauwe, bijna smerige karakter maakte de ervaring onvergetelijk. Hier zag je hoe de echte Pugliese damigiana werd geboren: grote glazen flessen, meestal in donkergroen, die daarna vaak omwikkeld worden met riet of plastic voor bescherming en stevigheid.
Waarvoor de damigiana wordt gebruikt
Oorspronkelijk zijn damigianes bedoeld voor het bewaren en transporteren van wijn of olijfolie. In veel Pugliese gezinnen staan ze nog in de kelder, gevuld met huisgemaakte wijn of olie die jaarlijks opnieuw wordt aangevuld. Tegenwoordig zien we ze echter ook steeds vaker terug in een tweede leven: als decoratief object in tuinen, restaurants en zelfs moderne interieurs. Met hun ronde vormen en karakteristieke kleur geven ze direct een vleugje authenticiteit en nostalgie.
Bekend onder vele namen
De damigiana is internationaal bekend, maar onder verschillende namen. In Frankrijk spreken ze van een dame-jeanne, in Spanje van een garrafa of damajuana, en in Duitsland en Nederland kennen we de term mandfles. Al deze benamingen verwijzen naar hetzelfde: een grote glazen fles, meestal met een inhoud tot wel 50 liter, die door zijn formaat en vorm een bijna mythische status heeft gekregen. Het is fascinerend hoe één object in zoveel culturen voorkomt, maar telkens net een ander accent krijgt.
Een zee van groene flessen
Tijdens ons bezoek aan de werkplaats nabij Savelletri stonden de damigianes in enorme aantallen opgesteld. Honderden donkergroene flessen blonken in de zon, alsof ze wachtten op een nieuwe bestemming: een wijnkelder, een olijfboerderij of misschien een modern appartement waar ze als eye-catcher zouden dienen. Wij hebben een foto gemaakt waarop dit tafereel prachtig te zien is: een zee van groene damigianes, een typisch beeld van Puglia dat je bijna mee naar huis zou willen nemen.
Made in Puglia
De damigiana Puglia is dus veel meer dan alleen een fles: het is een stukje levend erfgoed, een gebruiksvoorwerp dat door de eeuwen heen is uitgegroeid tot een symbool van zuidelijke gastvrijheid en ambacht. Wie Puglia bezoekt, moet beslist even stilstaan bij deze glazen reuzen. Ze vertellen niet alleen het verhaal van wijn en olijfolie, maar ook van traditie, eenvoud en een manier van leven die we steeds minder tegenkomen.
Jos Beckers
De volgende artikelen uit onze winkel zijn gerelateerd aan dit artikel:
- Artikel geschreven door:
